ไขคำตอบ ฟองปริศนาคลองรังสิต ขาวฟูลอยฟ่อง ส่องดี ๆ มีคราบดำอื้อ สรุปเกิดจากอะไร

ไขข้อสงสัย ฟองขาวฟูปริศนาเต็มคลองรังสิต มาพร้อมน้ำสีดำและกลิ่นเหม็นเน่า กรมควบคุมมลพิษลงพื้นที่ตรวจสอบแล้ว เตือนหลีกเลี่ยงสัมผัส

กลายเป็นภาพชวนกังวล กรณีฟองสีขาวจำนวนมากลอยปกคลุมผิวน้ำคลองรังสิตประยูรศักดิ์ นอกจากนี้สังเกตว่าน้ำยังเป็นสีดำคล้ำและส่งกลิ่นเหม็น

ความคืบหน้าเรื่องนี้ วันที่ 14 ตุลาคม 2569 บริเวณประตูระบายน้ำป่าคลองรังสิต ที่บ้านใหม่ เมืองปทุมธานี ซึ่งเป็นจุดรับน้ำที่ระบายต่อมาจากประตูระบายน้ำจุฬาลงกรณ์ พบว่ามีการเดินเครื่องสูบน้ำอย่างต่อเนื่อง บนผิวน้ำมีฟองสีขาวและคราบสีดำลอยอยู่เป็นจำนวนมาก ขณะที่น้ำมีสีคล้ำและมีกลิ่นเหม็น

ภาพจาก เรื่องเล่าเช้านี้

ชาวบ้านระบุว่า ฟองลักษณะดังกล่าวเกิดขึ้นมาหลายวันแล้ว และก่อนหน้านี้มีปริมาณมากกว่าที่พบในวันที่ลงพื้นที่ โดยบางช่วงฟองมีลักษณะฟูเป็นก้อนคล้ายภูเขาหรือก้อนเมฆ ขณะที่ระดับน้ำเคยเพิ่มสูงขึ้นเกือบ 1 เมตร จนฟองและน้ำไหลปริ่มเข้ามาถึงบริเวณพื้นบ้าน

บางรายสังเกตว่า ฟองที่มากับน้ำจากการสูบมีลักษณะคล้ายฟองผงซักฟอก เมื่อสัมผัสจะมีคราบสีดำติดมือ ขณะที่ชาวบ้านบางส่วนเชื่อว่าอาจเกิดจากแรงของเครื่องสูบน้ำ อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีใครสามารถระบุได้อย่างชัดเจนว่าฟองดังกล่าวมีต้นกำเนิดจากที่ใด

ภาพจาก เรื่องเล่าเช้านี้

ทำไมฟองถึงมีจำนวนมาก ?

หลังมีการนำเสนอเรื่องดังกล่าว กรมควบคุมมลพิษ ได้มอบหมายให้หน่วยพิทักษ์สิ่งแวดล้อมที่ 6 ลงพื้นที่ติดตามสถานการณ์บริเวณคลองรังสิตประยูรศักดิ์ ในพื้นที่ตำบลประชาธิปัตย์ จังหวัดปทุมธานี เจ้าหน้าที่ตรวจสอบบริเวณประตูระบายน้ำจุฬาลงกรณ์ ซึ่งกำลังสูบน้ำจากคลองรังสิตประยูรศักดิ์ลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยา พบว่าการเร่งระบายน้ำผ่านเครื่องสูบน้ำทำให้เกิดแรงกระแทกและการตีวนของน้ำ ส่งผลให้เกิดฟองสีขาวละเอียดคล้ายโฟม และสะสมอยู่บนผิวน้ำเป็นบริเวณกว้าง

ประเด็นสำคัญคือ ฟองที่เห็นไม่ได้ถูกระบุว่าเป็นผงซักฟอกโดยตรง แต่เจ้าหน้าที่ประเมินเบื้องต้นว่า ฟองอาจเกี่ยวข้องกับสารอินทรีย์และสารซักล้างที่สะสมอยู่ในน้ำ เมื่อมาเจอกับการสูบน้ำและแรงกวนของน้ำจึงทำให้เกิดฟองมากขึ้น

เจ้าหน้าที่อธิบายว่า บริเวณดังกล่าวเป็นจุดระบายน้ำขนาดใหญ่ เมื่อมีการสูบน้ำในปริมาณมาก น้ำจะเกิดแรงกระแทกและเกิดการผสมระหว่างน้ำกับอากาศ ซึ่งโดยธรรมชาติสามารถทำให้เกิดฟองได้ แต่หากในน้ำมีสารซักล้างหรือสารอินทรีย์สะสมอยู่ด้วย ฟองที่เกิดจากการกวนของน้ำจะเพิ่มขึ้นและคงตัวมากกว่าเดิม จึงมองเห็นเป็นฟองสีขาวจำนวนมากบริเวณหน้าประตูระบายน้ำ

เบื้องต้นเจ้าหน้าที่คาดว่า น้ำท่วมขังในช่วงที่ผ่านมาอาจพาสารอินทรีย์และสารซักล้างจากชุมชนและพื้นที่ใกล้เคียงลงสู่คลอง ทั้งผงซักฟอกและน้ำยาล้างจาน รวมถึงของเสียอื่น ๆ เมื่อสะสมอยู่ในน้ำจึงอาจทำให้เกิดการเน่าเสีย

ภาพจาก เรื่องเล่าเช้านี้

น้ำสีดำและกลิ่นเหม็น เกี่ยวข้องกันอย่างไร ?

นอกจากฟองสีขาวแล้ว เจ้าหน้าที่ยังพบว่าน้ำในทั้ง 3 จุดที่ตรวจสอบมีสีดำคล้ำและมีกลิ่นน้ำเน่า ผลตรวจคุณภาพน้ำพบค่าออกซิเจนละลายในน้ำอยู่ในระดับต่ำ โดยจุดเหนือประตูระบายน้ำอยู่ที่ 1.18 มิลลิกรัมต่อลิตร จุดท้ายประตูระบายน้ำอยู่ที่ 1.80 มิลลิกรัมต่อลิตร และบริเวณสถานีสูบน้ำคลองเปรมใต้อยู่ที่ 1.50 มิลลิกรัมต่อลิตร ค่าที่ตรวจพบทั้ง 3 จุดบ่งชี้ว่าคุณภาพน้ำอยู่ในเกณฑ์แหล่งน้ำผิวดินประเภท 5 ซึ่งเป็นแหล่งน้ำที่มีคุณภาพต่ำ และเป็นสถานการณ์ที่ต้องเฝ้าระวัง

ภาพจาก เรื่องเล่าเช้านี้

ด้าน ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อม อธิบายว่า หากน้ำท่วมขังเป็นเวลานาน ออกซิเจนในน้ำจะถูกใช้จนลดลง ทำให้เกิดภาวะขาดออกซิเจน และแบคทีเรียบางกลุ่มจะเข้ามาย่อยสลายซากพืช ซากสัตว์ และสิ่งปฏิกูล

กระบวนการดังกล่าวอาจทำให้เกิดก๊าซไฮโดรเจนซัลไฟด์ หรือก๊าซไข่เน่า ซึ่งสามารถทำปฏิกิริยากับธาตุเหล็กหรือโลหะหนักในดินและน้ำ จนเกิดสารประกอบซัลไฟด์ ทำให้น้ำมีสีดำและเกิดคราบฟองสีดำ พร้อมกลิ่นเหม็น

ส่วนฟองสีขาว นักวิชาการระบุว่า อาจเกี่ยวข้องกับก๊าซที่เกิดขึ้นจากกระบวนการย่อยสลายสารอินทรีย์ของจุลินทรีย์ รวมถึงก๊าซมีเทนและก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งเมื่อสะสมในน้ำและรวมตัวกับอากาศอาจกลายเป็นฟองสีขาวลอยขึ้นมา

อีกปัจจัยหนึ่งคือสารลดแรงตึงผิว เช่น สบู่และผงซักฟอกที่สะสมอยู่ในน้ำ เมื่อเกิดการสูบน้ำหรือมีน้ำไหลก็สามารถทำให้เกิดฟองได้เช่นกัน

ภาพจาก เรื่องเล่าเช้านี้

กรมควบคุมมลพิษ เปิดเผยสาเหตุ

กรณีพบการระบายน้ำสีดำคล้ำลงคลองรังสิตประยูรศักดิ์ สาเหตุเบื้องต้นคาดว่าเกิดจากการระบายน้ำท่วมขังในช่วงที่ผ่านมา ซึ่งพาสารอินทรีย์และสารซักล้างจากชุมชนและพื้นที่ใกล้เคียงลงสู่คลอง ทำให้เกิดน้ำเน่าเสีย เมื่อใช้เครื่องสูบน้ำขนาดใหญ่ระบายน้ำจากคลองลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยา แรงกระแทกและการกวนผสมของน้ำกับอากาศอาจทำให้เกิดฟองสีขาวคล้ายโฟมสะสมบริเวณหน้าประตูระบายน้ำ อย่างไรก็ตาม ต้องตรวจสอบเพิ่มเติมเพื่อยืนยันสาเหตุและแหล่งกำเนิดมลพิษ

ในเบื้องต้นขอความร่วมมือประชาชนหลีกเลี่ยงการสัมผัสน้ำโดยตรง เนื่องจากอาจมีเชื้อโรค หากจำเป็นควรสวมถุงมือหรือรองเท้าบูต และงดทิ้งขยะหรือระบายน้ำเสียลงคลอง เพื่อป้องกันคุณภาพน้ำเสื่อมโทรมมากขึ้น โดยกรมควบคุมมลพิษจะประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องติดตามสถานการณ์และเร่งหาแนวทางแก้ไขอย่างเหมาะสม

ภาพจาก เฟซบุ๊ก กรมควบคุมมลพิษ

โดยจะมีการติดตามสถานการณ์คุณภาพน้ำโดยจะดำเนินการเก็บตัวอย่างน้ำ 3 จุด ได้แก่ 1. บริเวณจุดเหนือประตูระบายน้ำจุฬาลงกรณ์ 2. บริเวณประตูระบายน้ำชุมชนสุขเกษม(น้ำที่เกิดฟอง) และ 3. บริเวณสถานีสูบน้ำคลองเปรมใต้ (ด้านล่าง) โดยจะส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ รวมโลหะหนัก และตรวจ VOC ด้วย Headspece พร้อมทั้งสนับสนุนการตรวจวัดคุณภาพน้ำเบื้องต้น แจกจ่ายน้ำหมักชีวภาพแก้ไขปัญหาน้ำเสียส่งกลิ่นเหม็นในชุมชน สนับสนุนน้ำดื่มให้กับชุมชน

ทั้งนี้ ประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากปัญหาน้ำเสียกรณีอุทกภัย สามารถแจ้งเหตุและขอคำแนะนำ จาก สคพ.6 นนทบุรี โทร. 0 2968 8065 หรือโทร. สายด่วนกรมควบคุมมลพิษ 1650

ขอบคุณข้อมูลจาก เรื่องเล่าเช้านี้, เฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat, กรมควบคุมมลพิษ

ไขคำตอบ ฟองปริศนาคลองรังสิต ขาวฟูลอยฟ่อง ส่องดี ๆ มีคราบดำอื้อ สรุปเกิดจากอะไร

ประเด็นที่เกี่ยวข้อง

บุคคลที่เกี่ยวข้อง

สถานที่ที่เกี่ยวข้อง

ประเด็นที่เกี่ยวข้อง